سیستم تصویربرداری داخل عروقی (IVUS) دوفرکانسه با وضوح فوقالعاده بالا که توسط پژوهشگران مؤسسه فناوری پیشرفته شنژن (SIAT) وابسته به آکادمی علوم چین توسعه یافته است، موفق به دریافت مجوز ورود به بازار از سازمان ملی محصولات پزشکی چین (NMPA) شد. این دستاورد، گامی مهم در تبدیل فناوریهای پیشرفته آزمایشگاهی به تجهیزات پزشکی کاربردی در حوزه درمان بیماریهای قلبی و عروقی محسوب میشود.
آنژیوگرافی عروق کرونر عمدتاً برای مشاهده تنگی مجرای رگها به کار میرود، اما فناوری IVUS با هدایت یک مبدل اولتراسوند بسیار کوچک به داخل رگ، امکان بررسی دقیق ساختار داخلی عروق، دیواره رگ، پلاکهای آترواسکلروتیک، کلسیفیکاسیونها و وضعیت استنتهای کاشتهشده را فراهم میکند. به همین دلیل، این فناوری در میان متخصصان قلب به «چشم سوم» مداخلات کرونری شهرت یافته است.
با این حال، سامانههای متداول IVUS که تنها از یک فرکانس استفاده میکنند، همواره با چالش ایجاد تعادل میان وضوح تصویر و عمق نفوذ امواج اولتراسوند مواجه بودهاند. اکنون تیم تحقیقاتی به سرپرستی پروفسور «ما تِنگ» با همکاری مرکز ملی نوآوری تجهیزات پزشکی پیشرفته و شرکت فناوری پزشکی Vista Vision موفق شدهاند این محدودیت را برطرف کنند.
سیستم جدید، دو مبدل اولتراسوند ۶۰ و ۹۰ مگاهرتزی را در یک کاتتر داخل عروقی واحد ادغام کرده است. کانال ۶۰ مگاهرتزی تصویری گستردهتر از مورفولوژی عروق ارائه میدهد، در حالی که کانال ۹۰ مگاهرتزی قادر است جزئیات بسیار ظریف ساختارهای داخلی را ثبت کند. این طراحی دوفرکانسه موجب افزایش چشمگیر کیفیت و دقت تصویربرداری شده است.
محققان برای دستیابی به این فناوری از طراحی مبدلهای فوقفرکانس بالا، مواد کامپوزیتی تکبلوری، فرآیندهای دقیق قطبشدهی، بستهبندی پیشرفته و فناوری ثبت خودکار تصاویر بهره گرفتهاند. نتیجه این نوآوری، تولید همزمان تصاویر مکمل در یک نمایشگر و دستیابی به وضوح محوری حدود ۱۵ میکرومتر در کانال ۹۰ مگاهرتزی است؛ سطحی از دقت که مشاهده کلاهکهای فیبری نازک، ریزکلسیفیکاسیونها و نحوه استقرار استنت در دیواره عروق را امکانپذیر میکند.
این سامانه همچنین بر پایه توانمندیهای SIAT در حوزه ابزارهای علمی، کنترل دقیق الکترومکانیکی و الگوریتمهای هوش مصنوعی توسعه یافته است. قابلیتهایی مانند تصویربرداری با سرعت بالا، ارزیابی رایانهای ضایعات عروقی و بازسازی سهبعدی استنتها میتوانند به افزایش سرعت و دقت تصمیمگیری در آزمایشگاههای کاتتریزاسیون کمک کنند.
برای تبدیل این فناوری از یک نمونه آزمایشگاهی به محصولی آماده تولید و استفاده بالینی، یک کنسرسیوم نوآوری تشکیل شد. در این همکاری، SIAT مسئول تحقیقات پایه، مرکز ملی نوآوری تجهیزات پزشکی پیشرفته مسئول طراحی و هدایت مطالعات بالینی و شرکت Vista Vision Medical Technology مسئول توسعه مهندسی، تولید آزمایشی مطابق استانداردهای GMP و فرآیندهای اخذ مجوز بود. این همکاری منسجم باعث شد محصول تنها طی پنج سال مسیر تبدیل ایده تا دریافت گواهی ثبت تجهیزات پزشکی کلاس III را طی کند.
کارشناسان معتقدند این موفقیت، نمونهای برجسته از تبدیل دستاوردهای علمی به محصولات پزشکی ارزشمند برای بیماران است. تیم توسعهدهنده اعلام کرده است که در آینده نیز بر توسعه راهکارهای دقیق تشخیص و درمان مداخلات قلبی متمرکز خواهد بود و نقش خود را در پیشبرد نوآوریهای مستقل چین در حوزه تجهیزات پزشکی پیشرفته ادامه خواهد داد.