کیج‌های کمری خلفی و جانبی (PLIF / TLIF): راهنمای جامع ایمپلنت‌های فیوژن ستون فقرات

در جراحی‌های فیوژن ستون فقرات کمری، کیج‌های بین‌مهره‌ای (Lumbar Interbody Cages) نقش کلیدی در پایداری بخش قدامی ستون فقرات، بازسازی ارتفاع دیسک و تسهیل همجوشی استخوانی ایفا می‌کنند. روش‌های PLIF (Posterior Lumbar Interbody Fusion) و TLIF (Transforaminal Lumbar Interbody Fusion) دو رویکرد اصلی خلفی برای قرارگیری این کیج‌ها هستند که نرخ موفقیت بالایی در درمان بیماری‌های دژنراتیو دیسک، اسپوندیلولیستزیس و تنگی کانال نخاعی دارند. در این مقاله، به بررسی تفاوت‌ها، مزایا، مواد سازنده و نکات انتخاب کیج‌های PLIF/TLIF می‌پردازیم.

هر دو روش از رویکرد خلفی استفاده می‌کنند، اما تفاوت‌های کلیدی در دسترسی و قرارگیری کیج وجود دارد:

• PLIF: دسترسی دوطرفه از عقب، معمولاً با قرارگیری دو کیج (بانانا شکل یا مستقیم) در فضای دیسک. نیاز به retraction بیشتر دورا و ریشه‌های عصبی دارد.
• TLIF: دسترسی یک‌طرفه از طریق فورامن (جانبی)، با قرارگیری یک کیج بزرگ‌تر (اغلب مایل یا banana-shaped). این روش retraction کمتر عصبی و حفظ ساختارهای خلفی را فراهم می‌کند.

مطالعات نشان می‌دهد TLIF نسبت به PLIF خطر آسیب عصبی کمتر، خونریزی کمتر و زمان جراحی کوتاه‌تری دارد، در حالی که PLIF ممکن است پایداری اولیه بیشتری ایجاد کند. هر دو روش نرخ فیوژن مشابهی (بالای 90%) دارند، اما TLIF در موارد پیچیده مانند اسکولیوز یا revision محبوب‌تر است

مزایای کیج‌های PLIF/TLIF

استفاده از کیج در این روش‌ها مزایای متعددی دارد:

• بازسازی لوردوز کمری و ارتفاع فورامنال برای decompression غیرمستقیم.
• سطح تماس بزرگ با endplate برای کاهش subsidence (فرورفتگی).
• فضای داخلی بزرگ برای گرافت استخوانی و افزایش نرخ فیوژن.
• ترکیب با پیچ‌های پدیکولار برای پایداری 360 درجه.
• گزینه‌های expandable برای تنظیم ارتفاع in-situ و کاهش تروما.

کیج‌های expandable جدید، امکان قرارگیری با incision کوچک‌تر و گسترش کنترل‌شده را فراهم می‌کنند که نرخ subsidence را کاهش می‌دهد.

مواد سازنده کیج‌های کمری: PEEK در مقابل تیتانیوم

انتخاب ماده کیج بر نرخ فیوژن، imaging و پایداری تأثیر می‌گذارد:

1. PEEK (Polyether Ether Ketone): رادیولوسنت (عدم تداخل در MRI/CT)، مدول الاستیک نزدیک به استخوان (کاهش stress shielding). اغلب با markerهای تانتالوم یا تیتانیوم برای visibility. نرخ فیوژن خوب، اما ممکن است کمتر از تیتانیوم باشد مگر با coating.
2. تیتانیوم (Titanium یا 3D-Printed Porous): osseointegration عالی، نرخ فیوژن بالاتر (به ویژه 3D-printed). قوی‌تر و مقاوم به subsidence. اما artifact در imaging و مدول بالاتر.

کیج‌های هیبریدی (PEEK با coating تیتانیوم یا porous titanium) بهترین ترکیب را ارائه می‌دهند: radiolucency PEEK با bone ingrowth تیتانیوم.

ویژگی‌های کلیدی یک کیج PLIF/TLIF باکیفیت

برای انتخاب بهترین ایمپلنت ستون فقرات:

• طراحی banana-shaped یا oblique برای TLIF و straight برای PLIF.
• سطوح دندانه‌دار یا porous برای grip اولیه.
• lordosis متنوع (0-15 درجه) برای بازسازی ساژیتال بالانس.
• اندازه‌های متعدد (ارتفاع 8-18 mm، طول 25-40 mm).
• تست‌های بیولوژیکی (biocompatible، MEA-approved).
• گزینه expandable برای MIS (Minimally Invasive Surgery).

برندهای معتبر مانند DePuy Synthes، Medtronic، Globus Medical، Stryker و شرکت‌های ایرانی مانند صاایران یا اسوه آسیا گزینه‌های پیشرفته PEEK/Titanium ارائه می‌دهند.نکات خرید تجهیزات پزشکی کیج کمری در ایران

در مراکز جراحی ستون فقرات ایران، کیج‌های وارداتی (CE/FDA approved) و تولید داخل با کیفیت بالا موجود است. هنگام خرید:

• به ماده (PEEK برای imaging بهتر یا Titanium برای فیوژن سریع‌تر) توجه کنید.
• مدل‌های expandable برای جراحی‌های کم‌تهاجمی اولویت دارند.
• تأمین‌کنندگان معتبر برای پشتیبانی فنی و آموزش انتخاب نمایید.
• خرید عمده برای کلینیک‌ها هزینه را کاهش می‌دهد.

انتخاب صحیح کیج PLIF/TLIF نه تنها نرخ موفقیت جراحی را افزایش می‌دهد، بلکه درد بیمار را کاهش و کیفیت زندگی را بهبود می‌بخشد. برای مشاوره در مورد بهترین ایمپلنت‌های ستون فقرات، با متخصصان ارتوپدی یا neurosurgery مشورت کنید.