لید پیس میکر داخلی سه حفره ای

لید پیس میکر داخلی سه حفره‌ای (CRT Implantable Pacemaker Lead) یکی از پیشرفته‌ترین تجهیزات پزشکی است که در درمان اختلالات قلبی و بهبود عملکرد قلب در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این دستگاه با ارسال سیگنال‌های الکتریکی به قلب، به تنظیم ضربان قلب کمک کرده و عملکرد قلب را بهبود می‌بخشد. در این پست، به بررسی ویژگی‌ها، کاربردها، و عملکرد لید پیس میکر داخلی سه حفره‌ای و نقش آن در درمان نارسایی قلبی خواهیم پرداخت.

#پیس میکر چیست؟

پیس میکر (Pacemaker) یک دستگاه پزشکی است که برای تنظیم ضربان قلب در بیماران با مشکلات ضربان قلب استفاده می‌شود. این دستگاه به‌طور معمول شامل یک لید (Wire) است که به قلب متصل می‌شود و سیگنال‌های الکتریکی برای هماهنگ کردن ضربان قلب ارسال می‌کند.

در پیس میکرهای معمولی، تنها یک یا دو لید به قلب متصل می‌شود، اما لید پیس میکر داخلی سه حفره‌ای که تحت عنوان CRT (Cardiac Resynchronization Therapy) شناخته می‌شود، دارای سه لید است که به نواحی مختلف قلب متصل می‌شوند.

#لید پیس میکر داخلی سه حفره‌ای (CRT)

لید پیس میکر داخلی سه حفره‌ای یک سیستم پیشرفته است که به منظور بهبود عملکرد قلب در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی و اختلالات هم‌زمان ضربان قلب طراحی شده است. این دستگاه از سه لید تشکیل شده که به نقاط مختلف قلب وصل می‌شوند: یکی به دهلیز راست، دیگری به بطن راست و سومین لید به بطن چپ وصل می‌شود.

CRT به‌ویژه برای بیمارانی که مبتلا به بیماری قلبی عروقی و نارسایی قلبی هستند و دچار اختلال در همزمانی انقباضات قلب می‌شوند، مؤثر است. این نوع دستگاه به هماهنگ کردن انقباضات قلب کمک می‌کند تا کارآیی قلب بهبود یابد.

#عملکرد و مزایای لید پیس میکر داخلی سه حفره‌ای

1. بهبود عملکرد قلب  

   در نارسایی قلبی، انقباضات بطن‌ها ممکن است به‌طور هماهنگ انجام نشوند که این می‌تواند باعث کاهش کارایی قلب و نارسایی بیشتر شود. در این حالت، CRT با ارسال سیگنال‌های الکتریکی به هر سه حفره قلب (دهلیزها و بطن‌ها) به هماهنگی بیشتر انقباضات کمک می‌کند و این امر موجب بهبود جریان خون و عملکرد بهتر قلب می‌شود.

2. افزایش ظرفیت فعالیت جسمی  

   بیمارانی که از CRT استفاده می‌کنند، معمولاً از افزایش ظرفیت فعالیت جسمی و کاهش علائم نارسایی قلبی مانند تنگی نفس و خستگی گزارش می‌دهند. این دستگاه به بیماران کمک می‌کند تا سطح فعالیت روزمره خود را بدون احساس خستگی یا مشکل در تنفس افزایش دهند.

3. کاهش علائم نارسایی قلبی  

   به‌ویژه در بیماران مبتلا به بیماری قلبی عروقی که به دلیل اختلال در هم‌زمانی انقباضات بطن‌ها با مشکلات جدی مواجه هستند، CRT می‌تواند به بهبود علائم نارسایی قلبی کمک کند. این دستگاه به هماهنگ کردن ضربان قلب و بهبود عملکرد قلب در بیماران مبتلا به بیماری قلبی و نارسایی قلبی مزمن کمک می‌کند.

4. کاهش خطرات مرگ و میر  

   استفاده از CRT در بیماران نارسایی قلبی می‌تواند خطر مرگ و میر ناشی از اختلالات قلبی را کاهش دهد. مطالعات نشان داده‌اند که CRT می‌تواند احتمال بستری شدن بیمار در بیمارستان را کاهش دهد و همچنین خطر بروز عوارض مرتبط با نارسایی قلبی را کاهش می‌دهد.

5. بهبود کیفیت زندگی  

   با درمان مناسب نارسایی قلبی از طریق CRT، بیماران معمولاً بهبود قابل توجهی در کیفیت زندگی خود مشاهده می‌کنند. این شامل کاهش علائم و نشانه‌های بیماری مانند خستگی و تنگی نفس و افزایش توانایی در انجام فعالیت‌های روزانه است.

#ساختار و نحوه عملکرد لید پیس میکر داخلی سه حفره‌ای

1. لید دهلیزی (Right Atrium Lead):  

   این لید به دهلیز راست قلب متصل می‌شود و وظیفه تنظیم ضربان دهلیز را بر عهده دارد. این لید کمک می‌کند تا هم‌زمانی بین دهلیز و بطن‌ها برقرار باشد.

2. لید بطن راست (Right Ventricular Lead):  

   این لید به بطن راست قلب متصل می‌شود و به ارسال سیگنال‌های الکتریکی برای تحریک انقباضات بطن راست کمک می‌کند. این بخش از سیستم پیس میکر برای حفظ عملکرد بطن راست و هماهنگ کردن آن با سایر بخش‌های قلب ضروری است.

3. لید بطن چپ (Left Ventricular Lead):  

   این لید به بطن چپ وصل می‌شود و به تنظیم هم‌زمانی ضربان بطن چپ کمک می‌کند. این قسمت از دستگاه پیس میکر برای هماهنگی بهتر انقباضات بطن‌ها و بهبود پمپاژ خون به بدن بسیار مهم است.

تمام این لیدها به دستگاه پیس میکر اصلی متصل هستند که تحت پوست در ناحیه قفسه سینه قرار می‌گیرد. این دستگاه سیگنال‌های الکتریکی را به هر یک از لیدها ارسال می‌کند تا عملکرد قلب بهینه شود.

#کاندیداهای مناسب برای استفاده از CRT

لید پیس میکر داخلی سه حفره‌ای معمولاً برای بیمارانی تجویز می‌شود که مبتلا به نارسایی قلبی شدید با اختلال در هم‌زمانی انقباضات قلبی هستند. کاندیداهای مناسب برای استفاده از CRT معمولاً شامل موارد زیر هستند:

- بیماران مبتلا به نارسایی قلبی مزمن که علائم جدی بیماری مانند تنگی نفس، خستگی و کاهش تحمل فعالیت جسمی را تجربه می‌کنند.

- بیمارانی که دچار اختلال در هم‌زمانی انقباضات بطن‌ها هستند (اختلال هم‌زمانی قلبی).

- بیمارانی که به داروها و درمان‌های معمولی نارسایی قلبی پاسخ نمی‌دهند.

#خطرات و عوارض

مانند هر عمل جراحی یا درمان پزشکی دیگر، استفاده از CRT ممکن است با برخی عوارض همراه باشد. این عوارض ممکن است شامل عفونت در محل جراحی، مشکلات در عملکرد لیدها، یا واکنش به دستگاه پیس میکر باشد. با این حال، این عوارض به‌طور کلی نادر هستند و متخصصان قلب قبل از نصب این دستگاه به‌طور کامل وضعیت بیمار را ارزیابی می‌کنند.

#نتیجه‌گیری

لید پیس میکر داخلی سه حفره‌ای یا CRT یکی از پیشرفته‌ترین درمان‌ها برای بیماران مبتلا به نارسایی قلبی و اختلالات ضربان قلب است. این دستگاه با بهبود هماهنگی انقباضات قلب، می‌تواند کیفیت زندگی بیماران را به‌طور قابل توجهی افزایش دهد و خطرات مرگ و میر ناشی از نارسایی قلبی را کاهش دهد. اگر شما یا یکی از عزیزانتان از نارسایی قلبی رنج می‌برید، مشاوره با یک متخصص قلب و بررسی امکان استفاده از CRT می‌تواند به بهبود وضعیت شما کمک کند.